Гэты зборнік нарадзілася там, дзе ў чалавека спрабуюць адабраць голас, годнасць і нават жыццё. У межах штогадовай інфармацыйнай кампаніі «Тыдзень супраць катаванняў» (прымеркаванай да Міжнароднага дня ААН у падтрымку ахвяраў катаванняў) свет пабачыў унікальны самвыдат — зборнік вершаў, напісаных беларускімі палітычнымі зняволенымі.
Гэтыя тэксты ствараліся ў камерах, штрафных ізалятарах, турэмных шпіталях і на этапах. Яны нараджаліся ў свядомасці людзей у моманты, калі галоўнай мэтай было — вытрымаць хаця б яшчэ адзін дзень, не страціць унутраную апору і захаваць сябе.
Галасы, якія немагчыма заглушыць
Пад адной вокладкай сабраны галасы самых розных людзей: журналістаў, паэтаў, студэнтаў, палітыкаў, актывістаў і тых, каго да арышту ведалі толькі блізкія. Нягледзячы на розныя лёсы, іх аб’ядноўвае досвед турэмнага зняволення і дзіўная сіла духу.
Гэты зборнік — не толькі пра саміх вязняў, але і пра тых, хто быў і застаецца побач:
Пра што гаворыць турэмная паэзія?
У вершах змешчана ўсё, чым жыве чалавек за кратамі: туга па доме і сум па дзецях, удзячнасць за атрыманы ліст, размовы з Богам, каханне, іронія і гнеў. Побач з шэрымі сценамі і калідорамі ў гэтых тэкстах жывуць дождж, аблокі, птушкі і будучыня, якую яшчэ давядзецца будаваць нанова.
«Магчыма, не ўсе сабраныя тут тэксты бездакорныя ў літаратурным сэнсе. Але патрабаваць ад турэмнай паэзіі бездакорнасці – значыць не разумець яе прыроды. Яе сіла не ў дасканаласці формы, а ў сэнсе таго, што ўтрымала чалавека на краі асабістай трагедыі»
Не помнік пакутніцтву, а сімвал супраціву
Гэты зборнік — не помнік прыжыццёваму пакутніцтву, а дакумент унутранай свабоды. Гэта доказ таго, што ніводная дыктатура не здольная адабраць у чалавека пачуццё ўласнай годнасці, вернасць любімым і здольнасць бачыць прыгажосць нават ва ўмовах жорсткага ціску.
У турме кожнае слова мае вагу, а вершы часам застаюцца адзінай формай свабоды, якую нельга адабраць, пакуль чалавек здольны мысліць.